Projekt i Program Żuławski

Program

"Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław – do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2015)" zwany "Programem Żuławskim – 2030" jest zaplanowanym działaniem, którego nadrzędnym celem jest zwiększenie skuteczności ochrony przeciwpowodziowej stymulującej wzrost potencjału dla zrównoważonego rozwoju Żuław – regionu o wyjątkowych walorach dziedzictwa kulturowego, krajobrazowego i przyrodniczego, z dużym potencjałem gospodarczym i turystycznym, jednakże uznanego za jeden z najbardziej zagrożonych powodziami obszarów kraju. Polega na realizacji szeregu działań dotyczących bezpośredniej ochrony przed zagrożeniem powodziowym ludności i dóbr materialnych oraz możliwości funkcjonowania i zrównoważonego rozwoju społeczno – gospodarczego Żuław, silnie uzależnionego od sprawnego funkcjonowania systemu ochrony przeciwpowodziowej stworzonego przed kilkuset laty.

Obszar objęty Programem "Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław – do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2015)" zwanym również "Programem Żuławskim – 2030" obejmuje deltę Wisły (Żuławy: Gdańskie, Wielkie i Elbląskie) oraz niziny nadwiślańskie: Nizinę Walichnowską, Nizinę Kwidzyńską i Opaleńską. Administracyjnie teren ten położony jest w granicach dwóch województw: pomorskiego i warmińsko-mazurskiego, dziesięciu powiatów i 39 gmin.

 

Projekt

Realizacja „Programu Żuławskiego – 2030" została podzielona na kilka etapów. Założono, że ze względu na czas, potrzebny do realizacji Programu oraz przyjętą politykę dla programowania o charakterze strategicznym i finansowym, wyodrębniono Etap I do roku 2015 roku (drugi etap do roku 2022 i przewiduje się trzeci etap do roku 2030.).

 

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku, jako jeden z beneficjentów I Etapu „Programu Żuławskiego– 2030", realizuje projekt pn. „Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław – Etap I – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku", który został zakwalifikowany jako indywidualny projekt kluczowy i umieszczony na liście projektów indywidualnych dla Programu Operacyjnego „Infrastruktura i Środowisko 2007-2013", Priorytet III „Zarządzanie zasobami i prze­ciw­działanie zagrożeniom środowiska" Działanie 3.1 „Retencjonowanie wody i zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego" [Lista projektów indywidualnych dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013].

Na Projekt składa się 6 zadań:

  1. Przebudowa ujścia Wisły
  2. Odbudowa ostróg na rzece Wiśle
  3. Przebudowa koryta rzeki Motława
  4. Przebudowa koryta rzeki Wąska
  5. Przebudowa koryta rzeki Dzierzgoń
  6. System monitoringu ryzyka powodziowego

 

Realizacja projektu "Kompleksowe Zabezpieczenie Przeciwpowodziowe Żuław – Etap II – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku" przyczyni się do odbudowy i modernizacji systemu ochrony przeciwpowodziowej Żuław.

Zostanie to osiągnięte poprzez wykonanie poniższych zadań Projektu:

Zadanie 1. Odbudowa budowli regulacyjnych na Wiśle – 19 sztuk ostróg na odcinku żuławskim rzeki Wisły;

Zniszczone przez erozję i pochód lodów ostrogi powodują dekoncentrację nurtu rzecznego, tworzenie ławic piaszczystych niebezpiecznych kos i przykosów oraz ostre załamywanie przebiegu nurtu rzecznego. Brak prawidłowej pracy ostróg doprowadzić może do groźnego w skutkach zatoru lodowego. W takim przypadku wały przeciwpowodziowe są zagrożone rozmyciem i przerwaniem, a flotylla lodołamaczy ze względu na brak odpowiednich głębokości do przejścia nie może prowadzić skutecznej akcji lodołamania. Koszt zadania ok. 17,2 mln zł.

 Zadanie 2. Budowa wrót sztormowych na rzece Tudze – nowy obiekt zlokalizowany na rzece Tudze wraz z infrastrukturą towarzyszącą;

Rzeka Tuga stanowiąca dopływ rzeki Szkarpawy przepływa przez Nowy Dwór Gdański i zagrożona jest wezbraniami sztormowymi napływającymi z Zalewu Wiślanego. Brak zabezpieczenia w postaci odcięcia rzeki Tugi stanowi zagrożenie dla terenów Nowego Dworu. Koszt zadania: dokumentacja ok.  300 tys. zł, roboty budowlane ok. 25 mln zł.

Zadanie 3. Przebudowa stopnia wodnego Przegalina – na rzece Martwa Wisła;

Oprócz remontu istniejącej infrastruktury, na terenie śluzy północnej w Przegalinie zostanie utworzona przystań dla lodołamaczy należących do RZGW w Gdańsku. Brak odpowiedniego portu schronienia dla lodołamaczy prowadzi do utrudnienia prowadzenia akcji lodołamania. Koszt zadania 62 mln zł.

Zadanie 4. Przebudowa ujścia Wisły – przedłużenie kierownic – prawej i lewej (ocena efektywności inwestycji „Przebudowa ujścia Wisły etap I oraz działania przygotowawcze);

Brak dostatecznej długości kierownic w ujściu Wisły powoduje przyrost kubatury stożka usypowego w jej ujściu, który stanowi istotne zagrożenie dla bezpiecznej pracy lodołamaczy oraz znaczne utrudnienie w spływie pokruszonego lodu. Utworzenie się zatoru w ujściu Wisły wpływa na podpiętrzenie poziomu wody w Wiśle i stwarza zagrożenie na odcinku obwałowanym rzeki. Występuje realne zagrożenie zalaniem terenów depresyjnych i przy depresyjnych Żuław. Koszt zadania ok. 1,4 mln zł.

Zadanie 5. System monitoringu ryzyka powodziowego (SMoRP).

Zadanie będzie stanowić rozwinięcie prac zrealizowanych w Projekcie „Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław – etap I – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku" celem udoskonalenia narzędzia wspomagającego Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku w czasie analizy ryzyka powodziowego na obszarze Żuław Wiślanych. To nie jest zadanie inwestycyjne.   Koszt zadania ok. 5 mln zł.

Zakłada się też prace koncepcyjno-analityczne i realizację kampanii informacyjno-edukacyjnej.

Projekt ten jest kolejnym elementem realizacji Programu  „Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław – do roku 2030 (z uwzględnieniem etapu 2015)" zwanego „Programem Żuławskim – 2030".

Wartość projektu wynosi 126 410 658,90 zł, z tego wkład krajowy 15 proc. oraz wkład Unii Europejskiej 85 proc.

Umowa o dofinansowanie nr POIS.02.01.00-00-0017/17 z dnia 12.10.2017 r.

 

I Etap „Programu Żuławskiego - 2030" został podzielony na 6 komplementarnych Projektów.

Beneficjenci I Etapu „Programu Żuławskiego – 2030":